મૌની અમાવસ્યા

ઉત્સવ પરિચય:

મૌન અમાવાસ્યા હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ માઘ માસની અમાવાસ્યાના દિવસે મનાવવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરી કે ફેબ્રુઆરીમાં આવે છે. "મૌન"નો અર્થ છે શાંતિ અથવા નિર્વાણ અને "અમાવાસ્યા" એટલે કે ચંદ્રવિહીન રાત્રિ.

ઇતિહાસ અને પૌરાણિક પૃષ્ઠભૂમિ:

આ દિવસે મનુ ઋષિ, જેને માનવજાતિના પિતા અને ધર્મનિયમોના રચયિતા માનવામાં આવે છે, તેમનો જન્મ થયો હતો. તેથી આ દિવસને ધર્મ અને માનવતાના આરંભનો દિવસ માનવામાં આવે છે.

આ તહેવાર પ્રયાગરાજમાં યોજાતી માઘ મેળાનો પણ મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જ્યાં હજારો ભક્તો ગંગા સ્નાન દ્વારા પવિત્રતા પ્રાપ્ત કરે છે.

આ દિવસે કેમ ઉજવાય છે:

આ દિવસ મૌન, દાન, સાધના અને આત્મશોધન માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. મૌન દ્વારા આત્મશોધન અને અહમ્ ની ઉંમરતાની અનુભૂતિ થાય છે.

પ્રમુખ પરંપરા અને ઉજવણી:

મૌન વ્રત:

ભક્તો આ દિવસે મૌન પાળે છે, વાણી નિયંત્રણ અને આંતરિક શાંતિ માટે.

સ્નાન:

ગંગા અને અન્ય પવિત્ર નદીઓમાં સૂર્યોદય સમયે સ્નાન કરવામાં આવે છે.

દાન:

અન્ન, કપડા, ધન વગેરેનો દાન બ્રાહ્મણો અને જરૂરિયાતમંદોને આપવામાં આવે છે.

પૂજા અને ધ્યાન:

વીષ్ణુ દેવ, સૂર્યદેવ અને પિતૃઓની પૂજા અને મંત્રોચ્ચાર થાય છે.

નકારાત્મકતાથી દૂર રહેવું:

ક્રોધ, વિવાદ અને નકારાત્મક વિચારોથી દૂર રહી શુભ કાર્યમાં જોડાવાનું મહત્વ છે.

પર્વનું મહત્વ:

અંતર્મુખી શાંતિ:

મૌન દ્વારા અંતર આત્માની સાથે જોડાવાની તક મળે છે.

પાપોથી મુક્તિ:

આ દિવસે સ્નાન અને દાનથી કર્મબંધન દૂર થવાનું માનવામાં આવે છે.

મનુ ઋષિનું સ્મરણ:

ધર્મ અને માનવતાની શરૂઆતનો દિવસ ગણાય છે.

માઘ મેળાની ઊર્જા:

લાખો ભક્તો સાથેના સમૂહ સાધના અને ભક્તિભાવના ઉત્સવરૂપ દિવસ છે.